بام خانه مان را سبز کنیم

آیا دوست ندارید که ساکنان جدیدی را به خانه تان دعوت کنید؟ گیاهانی که می توانند فضاهای مرده و بی استفاده ی خانه ی شما را جلا بدهند و به خانه تان روح ببخشند و همچنین ظاهر خانه را به زیبایی رنگ آمیزی کنند.اگر به این کار علاقه دارید پس لازم است که اطلاعات کافی درباره ی بام ها و دیوار های سبز داشته باشید.

یکی از شاخه های مهم معماری که با توجه به شرایط امروز توجه به آن رو به افزایش است معماری پایدار است که در آن تلاش برای ایجاد ساختمان هایی با بیشترین سازگاری و کمترین ضرر برای محیط اطراف است این شاخه از معماری به طور کلی به زیرشاخه های اصلی معماری انرژی، معماری اکو تک و معماری سبز تقسیم می شود که بام سبز و دیوار سبز خود یکی از مصادیق عملی معماری سبز است.

بام سبز یا روف گاردن (roof garden) از لحاظ کاربرد به بامی اطلاق می شود که تمام یا قسمتی از آن توسط فضای سبز پوشیده شده باشد و در واقع یک سیستم سبک وزن مهندسی ساز است که رشد گیاه را در بام میسر ساخته و درعین حال در برابر اشعه ی خورشید، اتلاف انرژی و … از بام محافظت می کند.لفظ “بام سبز”  همچنین می‌تواند برای بام‌هایی که مفاهیم معماری سبز و معماری پایدار را مد نظر قرار می‌دهند هم به کار رود، نظیر پنل های خورشیدی و یا صفحات فتوولتائیک.

1

استفاده از پوشش گیاهی سبز در پشت بام یک اختراع جدید نیست. بامهای چمنی یک تکنیک ساختمان سازی چمنی متعارف و سنتی در بسیاری از نقاط جهان است. تفاوت بین یک بام سبز جدید و یک با سبز سنتی مربوط به تفاوت اهداف و مواد به کار رفته در این دو نوع بام می‌باشد. هدف اصلی در گذشته استفاده از چمن به منظور عایق بندی و حذف لایه آب بندی بوده است که اغلب با پوست درختان غان صورت گرفته است. اما امروزه بام سبز با هدف سلامتی زیست‌محیطی اقتصادی و در رابطه با بهبود مدیریت اصلاح فاضلاب سطحی در شهر و توجه به مسائل زیبایی شناسی ایجاد می شود. گرایشهای اخیر به معماری سبز همچنین شامل تنوعی از دیوارهای سبز، دیوارهای اکسیژن ساز، نماهای سبز و نماهای دیگر در صنعت می‌باشند. امروز جنبش بام سبز دیوارهای سبز را نیز دربر گرفته است. اکنون معماران و طراحان امکان پوشاندن یک ساختمان را با گونه‌های مختلف گیاهان برای اهدافی چون زیبائی عملکرد و… دارند.

محل اجرای روف گاردن لزوما بام ساختمان نیست. لابی ساختمانها، با توجه به اینکه اصولا روی سقف اجرا می شوند یکی از گزینه هایی هستند که سیستم بام سبز یا روف گاردن روی آنها قابل اجراست.  پاسیوها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و مکان مناسبی برای اجرای روف گاردن هستند. تراس ها، به علت خصوصی بودن، یکی از اولین هدفهای اجرای سیستم روف گاردن هستند. پوشیده بودن سقف تراسها باعث ایجاد محیطی متفاوت با بام از نظر عملکرد هستند.

%d8%b4%d8%b3%d8%b4

علت افزایش استفاده از بام های سبز مزایایی است که این نوع بام ها با خود به همراه دارند که دقیقا با نیازهای کاربران امروز مطابقت دارد نظیر:

  • تأمین فضایی سازگار و مطبوع برای کاربران ساختمان
  • بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا
  • ایجاد محیطی سبز، زیبا ونیمه عمومی (مشاعی) برای ساکنین ساختمان و بالا بردن کیفیت زندگی
  • ایجاد منظر شهری سبز و کاهش آلودگی
  • کاهش بار گرمایش (با افزودن توده و لایه عایق حرارتی) و سرمایش بنا (از طریق سرمایش تبخیری)
  • کاهش اثرات گرمایش و تغییرات آب و هوایی شهری
  • افزایش محدوده زندگی
  • کاهش سیلاب
  • تصفیه هوا و کاهش CO2 هوا
  • کاهش و تعدیل شدت صداهایی که تا db18 وارد ساختمان می‌شود و به میزان db3 یا بیشتر خارج می‌شود.
  • بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا.
  • بالا بردن طول عمر غشای بام (دو یا سه بار بیشتر) با محافظت از آن در برابر اشعات UV مضر و صدمات آب و هوایی.
  • افزایش ارزش ملک
  • کاهش هزینه نگهداری از سقف – کشت روی بام به شکل گسترده، نوعی پوشش محافظ را تداعی می‌کند، سطح کاشته شده خود محافظت و نگهداری می‌شود و به عبارت دیگر، نگهداری از بام به حداقل می‌رسد.

سبز پوش کردن بام نیازمند گیاهانی است که به دقت انتخاب شده‌اند تا در برابر محیط خشن و بی‌روح پشت بام در شرایط کم‌آبی و بی آبی، عوامل اقلیمی، یخ زدگی، نسیم دریا و خشکی و غیره مقاومت کنند. نوع گیاهان انتخابی بسته به نوع آب و هوا و شرایط اقلیمی مختلف، متفاوت است و از سوی دیگر توجه به شرایط فیزیکی ساختمان و سایت هنگام احداث بام و دیوار سبز و طراحی آن از اهمیت زیادی برخوردار است.

3

مشخصات فیزیکی بام و دیوار که در هنگام طراحی باید بدان توجه شود:

  1. شیب بام:شیب ۱ تا ۳۰ درجه برای جلو گیری از فرسایش و رانش خاک مناسب است و موجب تثبیت خاک خواهد شد.
  2. جهت:جبهه شمالی و جنوبی بام و دیوار شرایط نور و گرمایی متفاوتی دارند همچنین اگر بخشی از بام یا دیوار در سایه درختان یا ساختمانهای دیگر باشند. پوشش گیاهی به شکل متفاوتی رشد خواهد کرد.
  3. باد:بام و دیوارهای سبز نسبت به بامها و دیوارهای ساخته شده با مواد دیگر در معرض خطر کمتری نسبت به طوفان است. تجارب نشان داده که بعد از یک طوفان سخت در سوئد بام سبز تازه احداث خسارت کمتری نسبت به سایر بامها داشته است.
  4. وزن:قبل از نصب بام و دیوار سبز باید در مورد میزان بار اضافی که سازه می‌تواند تحمل کند اطلاع یابید. یک لایه نازک بام سبز وزنی معادل ۵۰ کیلوگرم برمتر مربع زمانی که اشباع شده باشد دارد.

روش های مختلف اجرا:

دو گزینه اصلی برای بام سبز ( روف گاردن )وجود دارد: یکی باغ بام با دیدی خوشایند (مطلوب) برای مالک و دیگری زیستگاهی برای فلور و فون درون مراکز خاکستری شهر. هر دو، طیف وسیعی از فواید عمومی و خصوصی را در بر می گیرند. تصمیم گیری روی استفاده از هر یک، به برنامه ریزی اولیه بستگی دارد.

بام سبز به طور کلی بسته به عمق لایه کاشت، نوع گیاهان و میزان تاسیسات مورد نیاز، به سه گروه تقسیم می شوند: “متراکم”، ” گسترده” و “نیمه متراکم”. علاوه بر آن باید حداکثر ظرفیت تحمل بار، نگهداری، انتخاب گیاه، زیرساخت ها و حدود بودجه در انتخاب تیپ مورد دلخواه بام سبز مورد توجه قرار گیرد

بام  سبز  ( روف گاردن ) گسترده

کاربرد بام های سبز گسترده برای بام هایی است که ظرفیت تحمل بار پایینی داشته و یا سایت هایی که برای استفاده به عنوان باغ- بام مناسب نیستند. بام سبز گسترده یا وسیع “Extensive Roof” ، نیازمند حداقل تاسیسات، نگهداری و در نتیجه هزینه کمتری است . این نوع بام سبز، بستر کاشتی بین 5 تا 15 سانتی متر دارد و به همین دلیل، سبک بوده و بار محدودی را به ساختمان وارد می کند و از آنجا که اغلب نیاز به اصلاح ساختار ساختمان ندارد، برای قرار گرفتن بر بام ساختمان های موجود، مناسب تر است. همچنین می تواند هم روی بام های مسطح و هم شیب دار، تا شیب سی درصد پیاده شود. نیاز به نگهداری این بام ها کم و آبیاری آنها نیز بسته به نوع آب و هوا ناچیز است. در بام سبز گسترده، بسته به عمق لایه کاشت و محدودیت در گسترش ریشه، نوع پوشش گیاهی آن به چمن ها، گونه های سدوم، خزه، گیاهان علفی دائمی، سالانه و سایر گیاهان با ریشه های کوتاه و مقاوم در برابر خشکسالی که نیاز به مراقبت کمتری دارند، محدود می شود و در حالت اشباع با آب، وزن بام را بین 70 تا 170 کیلوگرم افزایش می دهد. این نوع بام ها معمولا کاربردی نیستند و تنها می توان از منافع زیست محیطی آنها بهره مند شد.

4

بام  سبز ( روف گاردن ) متمرکز

بام  سبز( روف گاردن ) متمرکز یا متراکم” Intensive Roof”  اصولا همانند محوطه های روی سطح زمین طراحی می شوند. پیاده روها، نیمکت  ها، زمین های بازی یا حتی استخرها به عنوان اجزای اضافی به بام اضافه شده و پوشش گیاهی شامل درختان، درختچه ها و بوته هایی است که روی سطح زمین قابل کشت هستند. از این رو نیازمند نگهداری، آبیاری و سایر مراقبت های مرسوم فضاهای سبز روی زمین بوده و به دلیل وزن سنگین تر، یا باید روی بام هایی بنا شوند که ساختمان آنها ظرفیت بار بیشتری دارند و یا سازه ساختمان، از قابلیت تقویت برای تطبیق بار اضافی برخوردار است. عمق بستر کاشت بام های متمرکز، از 20 تا 60 سانتی متر متغیر است و در حالت اشباع با آب، باری حدود 290 تا 970 کیلوگرم بر مترمربع به وزن بام اضافه می کنند. به دلیل بار وزنی قابل توجه این نوع بام ها، طراحی سازه های بام از اهمیت ویژه ای برخوردار و به همان نسبت نیز پرهزینه تر می باشد. بهترین گزینه برای این نوع بام سبز، احداث آن روی ساختمان های جدید و در نظر گرفتن بار اضافی بام در طراحی و محاسبات سازه اولیه ساختمان است.

5

بام سبز  ( روف گاردن ) نیمه متمرکز

این سیستم مابین سیستم گسترده و متمرکز قرار دارد. این بام ها دارای لایه های زهکشی، خاک و گیاه عمیق تر و گونه های گیاهی متنوع تر نسبت به بام گسترده است. عمق لایه ها حداکثر 25- 12 سانتی متر و وزن آن حدودا بین 200- 120 کیلوگرم بر مترمربع است. نگهداری بیشتر، هزینه بالاتر و وزن بیشتر خصوصیاتی برای این تیپ در مقایسه با بام سبز گسترده است و از لحاظ پوشش گیاهی امکانات بیشتری فراهم می کند: گراس های متنوع، علفی های چند ساله و بوته هایی همچون اسطوخودوس می توانند کاشته شوند.

جدول زیر می تواند تفاوتهای سه تیپ مختلف بام های سبز را نشان دهد:

بام سبز گسترده بام سبز نیمه مترکز بام سبز متمرکز
نگهداری کم دوره ای زیاد
آبیاری چندان احتیاج ندارد دوره ای منظم
جوامع گیاهی سدوم، علفی ها و گراسها گراس- علفها و بوته ای­ها چمن یا چندساله ها، بوته ای­ها و درختان
ارتفاع سیستم ایجاد شده mm  200- 60 mm  250- 120 mm  400- 150 تا  mm1000<
وزن Kg/m2  150- 60 Kg/m2  200- 120 Kg/m2  500- 180
هزینه کم متوسط زیاد
استفاده لایه حفاظت اکولوژیکی بام سبز طراحی شده پارکی همچون باغ

6

سیستم مدولار یا جعبه گیاه

نوع دیگری از بام سبز ( روف گاردن ) ، مدل های پیش ساخته ای است که بدون نیاز به زیرساخت، قابل پیاده شدن روی هر بام و بالکن و هر نوعی از بام های سبز هستند. این قطعات پیش ساخته با پوشش گیاهی متنوع و از پیش کاشته شده به صورت گیاهان مختلف تا درخت و درختچه عرضه می شود. در این سیستم گیاهان در جعبه های مخصوصی که تمام یا بیشتر بام سبز را میپوشاند، کشت و نگهداری می شوند و برخلاف سیستم های غیرمدولار محیطی ناپیوسته تشکیل می دهد.

کاشت گیاهان در سیستم مدولار رواج گسترده ای یافته است زیرا اینگونه سیستم می تواند از مشکلات و هزینه های کلان ایجاد بام های ضد آب بکاهد. همچنین مهمترین ویژگی این سیستم طراحی با اجزا و قطعاتی است که علاوه بر اینکه رشد پایدار گیاه را فراهم می کند، وزن کم و قابلیت جایجایی آنها به راحتی امکان ایجاد طرح ها و الگوهای مورد نظر را فراهم می کند.

شرکت های مهندسی با طراحی و ساخت قطعاتی نظیر فلاورباکس ها، آلاچیق، پرگولا و… نه تنها مشکلات استفاده از سیستم های غیرمدولار را برطرف نموده بلکه با کاربرد استیل در ساخت قطعات،  مشکلات استفاده از اجزای چوبی در زمینه میزان مقاومت به باد، آفتاب، باران و اشعه ماورا بنفش و پوسیدگی و رنگ رفتگی آنها در برابر این عوامل اقلیمی را ندارند. همچنین کلیه گلجای ها و سینی ها در این سیستم شامل صفحه ای نگهدارنده دارای پوشش  های ضد ریشه، فیلتر ژئوتکستایل، زهکش، لایه فیلتر خاک، آبروها، پیچ  های اتصال دهنده، محکم کننده و اتصال دهنده های پایه است.

مهمترین ویژگی ها و مزیت های این سیستم عبارتند از:

–         ایجاد بام سبز ( روف گاردن ) در کوتاهترین زمان ممکن

–         امکان ایجاد طرح ها و الگوهای مورد نظر

–         واحدهای مدولار: سبک و قابل انتقال

–         پیاده کردن قطعات، انبار کردن آنها خارج از محل استفاده و سوار کردن مجدد آنها

–         زیبا و سازگار با محیط زیست

–         پشتیبانی طولانی مدت از گیاهان با کمترین نگهداری

–         امکان ایجاد هر سه نوع بام سبز

–         قیمت مناسب

7

مطالب مرتبط

  • 75
    براي مقابله با زلزله چگونه بسازيم: زلزله در كشورهاي پيشرفته خصوصا درزمينه ساختمان كه درگيري نزديكي هم با زلزله دارند ، همچون ژاپن و آمريكا تقريبا مهار شده است ، آنان توانسته اند با بهينه سازي ساختمانهايشان و رعايت اصول ايمني در ساخت و نظارت بر اجرا به نقطه اي…
  • 74
    برای توضیح این بحث که صد البته بسیار گسترده هم می باشد، ابتدا با پرسش یک مشاور که به تازگی فعالیت خود را در این صنف آغاز کرده شروع می کنیم. پرسش : به مدت دو ماه است در صنف مشاورین املاک فعال هستم ولی درآمدی ندارم. برای رسیدن به…
  • 69
    براي خريد يا انتخاب يك واحد مسكوني يا آپارتمان خوب، چه ويژگي هايي را درنظر مي گيريد؟ حداقل پنج گام براي اين انتخاب مهم اساسي است: اهميت سبک زندگی، مساحت فضاهاي موردنياز، نسبت مشاعات ساختمان به مساحت كل آپارتمان، كيفيت ساختمان و كيفيت اجزاي آن. این مطلب صرفا برای خریداران…
  • 69
    براي خريد يا انتخاب يك واحد مسكوني يا آپارتمان خوب، چه ويژگي هايي را درنظر مي گيريد؟ حداقل پنج گام براي اين انتخاب، اساسي است: اهميت سبک زندگی، مساحت فضاهاي موردنياز، نسبت مشاعات ساختمان به مساحت كل آپارتمان، كيفيت ساختمان و كيفيت اجزاي آن. این مطلب صرفا برای خریداران آپارتمان…
  • 68
    کسانی که قصد خرید یا اجاره ملکی را دارند باید چه نکاتی را رعایت کنند تا احتمال کلاهبرداری کاهش پیدا کند؟  1 - از اعتماد بیجا جداً پرهیز نموده حتی به نزدیکترین افراد هم اعتماد نکنید و خودتان شخصاً یا به کمک وکیل بررسیهای کافی را انجام دهید چه بسا…

One thought on “بام خانه مان را سبز کنیم

  1. As a citizen I would take pleasure in in the direction of function upon this. It there are work, superior. If oneself will need volunteers, very good. I would appreciate in direction of be aside of this.

Leave a Reply

Your email address will not be published.