همه چیز درباره ی سنسورهای هوشمند دود

وجود سیستم اعلام حریق در زندگی‌های امروزی با وجود اینکه که در اکثر مواقع بلا استفاده باقی می‌مانند، به‌نوعی ضرورت محسوب می‌شود و نباید از آن غافل شویم چراکه اگرچه ممکن است هیچ گاه در منزلمان آتش سوزی اتفاق نیفتد اما به قول معروف حادثه خبر نمی کند و لازم است که همه مان تا حد معقولی آمادگی رو به رو شدن با حوادث مختلف را داشته باشیم پیش از این درباره ی نگه داری کپسول های خانگی اطفاء حریق و انتخاب نوع آن صحبت کردیم و همچنین تمام موارد ایمنی مربوط به آتش سوزی و آمادگی های لازم برای مقابله با زلزله را در کنار هم آموختیم در این مطلب درباره ی انواع آشکارساز ها یا سنسور های دود صحبت خواهیم کرد.به امید آنکه در اثر حادثه ها خسارات به حداقل برسد.

آشکار ساز دود چیست

آشکارساز دود ابزاری است که برای حس کردن و آشکارسازی دود بویژه در سیستم‌های اعلام حریق یا اطفا حریق بکار می‌رود. برخی از آشکارسازهای دودی که معمولاً در سیستم‌های اعلام و اطفا حریق صنعتی، تجاری و یا مکان‌های پر رفت‌وآمد مسکونی نصب می‌شود، پس از آشکارسازی دود یا آتش یک سیستم اعلام خطر یا سیستم خودکار اطفاحریق را فعال می‌کند یا سیگنال خطر را به مراکز آتش‌نشانی می‌فرستد. اما آشکارسازهای معمولی و خانگی معمولاً تنها یکزنگ خطر شنیداری یا نشانه‌های نوری دیداری از خود دستگاه آشکارساز ایجاد می‌کنند.

انواع آشکارسازهای دود

آشکارسازهای دودی در انواع مختلفی نظیر نوع نقطه‌ای (که خود به دو نوع نوری و یونیزاسیون تقسیم می‌شوند)، نوع خطی (که در بازار با نام بیم دتکتور نیز شناخته می‌شود) و نوع مکنده هوا (و یا نمونه بردار هوا) وجود دارند که هر یک برای کاربری خاص خود مناسب می‌باشند.

آشکارساز نوری

با استفاده از یک حسگر نوری و با ارسال علایم نوری به یک گیرنده (که درون خود حسگر است) میزان تغییر و کاهش نور رسیده را اندازه‌گیری می‌کند و اگر تغییر آشکاری در میزان نور دریافتی مشاهده شود، آن را به حریق تعبیر می‌کند. برای فضاهای بزرگ و باز آشکارساز دود باریکه نوری مناسبتر است.

آشکارسازهای نوری برای تشخیص دودهای دارای ذرات درشت نسبت به آشکارسازهای یونیزاسیون مناسب‌ترند.

آشکارساز یونیزاسیون

شامل دو صفحه نزدیک به هم (الکترودها) هستند و از هوای محیط به عنوان الکترولیت استفاده می‌کنند. چنانچه تغییر ناگهانی در غلظت هوای محیط روی دهد، حسگر آن را به حریق تعبیر می‌کند. حسگرهای یونیزاسیون، حاوی مقادیر کمی مواد رادیواکتیو بوده (برای یونیزه کردن ذرات موجود در هوای اطراف الکترودها) و برای همین عمر دائمی ندارند.

ماده راکتیو مورد استفاده آمریکوم ۲۴۱ می‌باشد.

در این آشکارسازها ذرات کوچک موجود در دود موجب کاهش جریان الکتریکی درون آشکارساز می‌شود. این نوع آشکارسازها برای تشخیص دودهای دارای ذرات بسیار ریز مناسبند.

آشکارساز نمونه‌گیر

این آشکارسازها قادر به آشکارسازی ذرات میکروسکوپی دود موجود در هوا با کشیدن هوا از طریق روزنه‌هایی که روی لوله‌های متصل به حسگر وجود دارد هستند.

آشکارساز دودی خطی

این نوع آشکارساز که در بازار با نام آشکارساز بیم یا بیم دتکتور نیز شناخته می‌شود، معمولاً برای استفاده در فضاهای وسیع نظیر انبارها، سوله‌ها، لابی فروشگاه‌های بزرگ، مساجد، کلیسا و سایر فضاهایی که دارای ابعاد بزرگ و ارتفاع بلند می‌باشند. این نوع آشکارسازها در دو نوع انعکاسی و فرستنده و گیرنده وجود دارند.

کدام روش بهتر است؟

آشکارسازهای یونیزه و آشکارسازهای فتوالکتریک هر دو سنسورهای دود بسیار کارآمدی هستند.‌ روی هر دو مدل باید آزمایش‌های یکسانی را برای تاییدیه گرفتن به عنوان آشکارسازهای دود ULL انجام می‌گردد. آشکارسازهای یونیزه به آتش‌های شعله‌ور سریع‌تر پاسخ می‌دهند و آشکارسازهای فتوالکتریک به آتش‌هایی که با دود همراه هستند. در هر دو گونه‌ آشکارسازها، بخار و یا رطوبت بالا روی برد مدار میعان می‌شوند و آلارم موجود را به صدا در می‌آورند. آشکارسازهای یونیزه از فتوالکتریک ارزان‌تر هستند.‌ اما از آن‌جا که آن‌ها به ذرات کوچک دود حساس هستند، ممکن است در زمان آشپزی نیز واکنش نشان دهند. از این رو بسیاری از کاربران آن‌ها را غیرفعال می‌کنند. هرچند، آشکارسازهای یونیزه در ساختار درونی‌شان مزیتی دارند که نوع دیگر از آن بی‌بهره است.‌ زمانی که در یک آَشکارساز یونیزه باتری تعبیه شده ضعیف می‌شود، جریان یون کاهش پیدا کرده و آلارم به صدا درمی‌آید.‌ “زمان تعویض باتری فرا رسیده است!” در آشکارسازهای فتوالکتریک از باتری‌های بک‌آپ یا پشتیبان استفاده می‌شود.

سیستم‌های کلاسیک به طور نرمال در تاسیسات کوچک کافی هستند. در حالی که به کارگیری سیستم‌های قابل آدرس‌دهی آنالوگ در اماکن بزرگ‌تر معمول‌تر است.‌

صنعت سیستم‌های اطفاء حریق در هند به حدی ارتقاء پیدا کرده است که سازندگان این کشور تولیداتی مشابه آشکارسازهای نامرئی و اشعه دوگانه کمپانی بوش ‌تولید نموده‌اند، بازار را در دست گرفته و به محصولاتی که در جهت حفاظت جان و دارایی‌های افراد طراحی و ‌تولید می‌گردد، ارزش بیشتری می‌دهند.‌

مسیرهای جدید تکامل تکنولوژی

بعضی از سنسورهای تکنولوژی دود نقش تعیین‌کننده‌ای در کمک به تشخیص آتش در مراحل اولیه دارند. به این معنا که به نقل از شاراد رادا، مدیر فروش شرکت نوتیفایر ایندیا “آشکارسازهای دود قبل از اینکه آتش به طور کامل اتفاق بیفتد، اخطار اولیه تولید می‌کنند و زمان کافی برای تخلیه و خروج از ساختمان فراهم می‌کنند، که سبب نجات جان افراد بیشتری می‌شود در مقایسه با حالتی که آشکارسازی استفاده نشده باشد و هدف اولیه نجات جان انسان‌ها و اموال است. نوتیفایر ‌از پیش‌گامان ‌معرفی آخرین تکنولوژی‌‌ها در زمینه سیستم‌های اطفاء حریق ‌بوده است و نسل‌های آینده آشکارسازهای دود باید با سرعت بیشتری آشکارسازی را انجام دهند و از چندین تکنولوژی استفاده نمایند تا بتواند انواع دود را تشخیص دهند. انواع متنوع و جدید آشکاسازهای دود که توسط شرکت نوتیفایر طراحی و تولید می‌شوند و پیشرفته‌ترین الگوریتم‌هایی مجهز هستند که قابلیت ارائه راه حل‌های معتبر را دارند که بر اساس تمیز دادن پارامترهای مختلف دود، دما، گاز‌، شعله و غیره شکل می‌گیرند و داده یا اطلاعات دقیق را فراهم می‌سازند.

تاثیرات آشکارسازهای دود در زمان آتش‌سوزی

تا جایی که مربوط به محافظت از اموال و جان انسان‌ها در برابر خطرات آتش مطرح باشد،‌ انتخاب تکنولوژی بسیار مهم می‌شوند. تعداد متنوعی ادوات آشکارسازی دود در بازار وجود دارد که می‌تواند با توجه به کاربرد مورد استفاده قرار بگیرد، ولی در اکثر موارد انتخاب نامناسب دستگاه به خاطر عدم توانایی دستگاه در تمیز دادن دود واقعی از گرد و خاک و یا بخار منجر به ظهور آلارم اشتباه خواهد شد. هم‌چنین می‌تواند منجر به تاخیر در تشخیص دود شود که باعث تلف شدن زمان گرانبهایی می‌گردد که می‌توانست برای نجات زندگی افراد استفاده شود.‌ در نوتیفایر، تکنولوژی تشخیص دود در طی سالیان به طور چشم‌گیری تکامل پیدا کرده است وآشکار سازهای پیشرفته تطبیق‌پذیری طراحی شده اند که بر اساس الگوریتم‌های ممتازی کار می‌کنند که می‌توانند میزان رویداد اشتباه یا آلارم اشتباه را کاهش دهند و هم‌چنین می‌توانند باعث شوند که آشکارساز با محیط اطراف تطبیق پیدا نماید که خود باعث حداقل کردن آلارم‌های اشتباه می‌شود. علاوه بر آن میزان نیاز به دخالت انسان برای برنامه‌ریزی آشکارساز را کم می‌کند.‌ سیستم هوشمند تعبیه شده در آشکارساز الگوریتم‌های پیشرفته‌ای را استفاده می‌کنند که به ‌صورت پویا پارامترهای آشکارسازی را تنظیم ‌می‌کنند تا بتوانند به ورودی‌های حسگرها واکنش نشان دهند؛ به طوری که توانایی پاسخ سریع به تغییرات در شرایط محیطی فراهم شود. این الگوریتم آستانه‌های آشکارسازی، بهره‌ حسگر، زمان، تاخیرها، و ترکیبات، نرخ نمونه‌برداری و نرخ میانگین‌گیری را تغییر می‌دهد. رویکرد کاهش شرایط تولید هشدارهای اشتباه، منجر به صرفه‌جویی در زمان و هزینه می‌گردد و هم‌چنین در زمان وقوع آتش‌سوزی واقعی با فراهم‌کردن آلارم‌های‌ به‌موقع و در نتیجه مداخله به موقع انسان برای اقدامات لازم مفید واقع می‌شود.

بهترین انتخاب و قابلیت اطمینان بر اساس آلارم‌های دود

تکنولوژی به‌کاررفته در آشکارسازهای دود را می‌توان به دو دسته طبقه‌بندی گردد: نوع کلاسیک و نوع با قابلیت آدرس‌دهی. انتخاب بین هر کدام از این دو تکنولوژی سیستم اطفاء حریق به نسبت آسان است. سیستم‌های کلاسیک معمولاً در تاسیسات کوچک کافی هستند در حالی که به کارگیری سیستم‌های با قابلیت آدرس‌دهی آنالوگ در مجموعه‌های بزرگ معمول‌تر‌ هستند. انتخاب بین سیستم کلاسیک در برابر یک سیستم با قابیلت آدرس‌دهی تنها وابسته به اندازه و میزان سرمایه‌گذاری پروژه است.‌ در حالی که یک تکنولوژی آشکارسازی کلاسیک امکان تشخیص آتش در هنگام آتش‌سوزی و تولید یک آلارم را فراهم می‌کند، قابلیت ارائه اطلاعات مهم در مورد موقعیت دقیق آتش را ندارد. در گذشته یک آشکارساز کلاسیک دود تا حدود زیادی به‌عنوان یک کلید قطع و وصل ساده با یک آستانه‌ هشدار از پیش تعیین‌شده به کار می‌رفته است. در گذشته انتصاب یک دستگاه به موقعیت مکانی آن با تنظیم آستانه آشکارسازی غیرممکن می‌بود. و در واقعیت ‌تنها انتخاب برای حساسیت پایین‌تر دستگاهی با آستانه ثابت یا حساس به تغییرات دما می‌توانست باشد.‌ اخیراً شاهد تلاش در زمینه طراحی‌های جدید از طرف اغلب سازندگان آشکارسازهای دود ‌با تمرکز بر دسته تولیدات آنالوگ و با قابلیت آدرس‌دهی بوده‌ایم.سیستم‌های اطفاء حریق آنالوگ و با قابلیت آدرس‌دهی از برتری‌های ویژه‌ای در مقایسه با سیستم‌های کلاسیک برخوردارند، خصوصاً در تاسیسات بزرگ‌تر و پیچیده‌تر جایی‌که پیاده کننده‌ سیستم، ساکنین مجموعه و سرویس‌های اورژانس همگی از پیچیدگی‌های ذاتی و در نتیجه قابلیت بالاتر و توانایی تشخیص‌دهی بهتر بهره می‌برند. چنین سیستم آنالوگ و آدرس‌پذیری به بیان ساده سیستمی ‌است که در نهایت مختصات دقیق محل آلارم را ارائه می‌دهد.‌

ویژگی آشکارسازهای دود دوگانه

یک آشکارساز دود دوگانه نوعاً از دو حسگر با تکنولوژی‌های فوتوالکتریک و حرارتی تشکیل می‌شود که در یک آشکارساز تعبیه شده‌اند. آشکارساز فتوالکتریک-حرارتی یک واحد چند حسگره واقعی است، به این معنا که سیگنال‌ها از هر دو حسگر به طور پیوسته توسط پردازنده داخلی بررسی می‌شوند و شرایط هشدار تنها زمانی با واحد مرکزی مخابره می‌شود که نقش هر دو سیگنال لحاظ شده باشد. آشکارسازهای چند معیاره پیش از این نیز طراحی شده بودند ولی در محصولات نوتی‌فایر ‌، همراه با آشکارسازهای Acclimate و Coptir، تکنولوژی به مرحله بالاتری ارتقاء پیدا کرده است. آشکارسازهای Acclimate از دو حسگر برای تشخیص دود استفاده می‌کنند و آشکارسازهای Coptir چهار عنصر حسگر مجزا را با هم ترکیب می‌کند که عبارتند از: محفظه فتوالکتریک برای ذرات معلق در هوا ، تکنولولوژی سلول‌های الکترو-شیمیایی برای تشخیص منواکسید کربن ناشی از آتش بدون شعله، حسگرهای مادون قرمز برای تشخیص تابش موجود در محیط و ردگیری شعله و نهایتاً حسگرهای حرارتی برای تشخیص دما. ترکیب تمامی چهار عنصر اصلی آتش به نوتی‌فایر امکان تولید آشکارسازی را داده است که به آتش حقیقی سریع‌تر پاسخ می‌دهد در حالی که بیشترین مصونیت را نسبت به عوامل مزاحم دارد.

این آشکارساز چندمعیاره معمولاً با مصونیت بالا از عوامل خطا و با حساسیت بالا نسبت به تغییرات عمل می‌کند تا وجود آتش را بلافاصه بعد از حس تأثیرات آن اعلام کند. بدین طریق، عوامل مزاحم بررسی و حذف می‌شوند و احتمال آلارم اشتباه کم می‌شود.

منبع : سیباشهر

مطالب مرتبط

  • 84
    کسانی که قصد خرید یا اجاره ملکی را دارند باید چه نکاتی را رعایت کنند تا احتمال کلاهبرداری کاهش پیدا کند؟  1 - از اعتماد بیجا جداً پرهیز نموده حتی به نزدیکترین افراد هم اعتماد نکنید و خودتان شخصاً یا به کمک وکیل بررسیهای کافی را انجام دهید چه بسا…
  • 83
    به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شرق ، حسام عقبایی رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران وضعیت مسکن در سال آینده را تشریح می کند. او نشانه‌های خروج از رکود را یکی یکی برمی‌شمارد و موعد آن را خرداد سال آینده ذکر می‌کند. این گفت‌وگو را بخوانید. ‌در بهمن‌ماه شاهد کاهش…
  • 83
    پایین بودن میانگین عمر ساختمان های ایرانی معضلی است که تمام دستگاه های اجرایی در سال های گذشته با آن مواجه بوده اند و با وجود تمام اقداماتی که صورت گرفته به نظر می رسد هنوز آنچه در ایران اتفاق می افتد با استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد. در حالی…
  • 82
    آیا تا به حال برایتان پیش آمده که بخواهید تغییری در اندازه ی اتاقتان بدهید، اما به دلیل اینکه ایجاد دگرگونی مستلزم انجام کارهای ساختمانی است، از این کار صرف نظر کرده باشید؟ پیشنهاد میکنیم دست نگه دارید و به جای انجام دادن کارهای ساختمانی و حذف و اضافه کردن…
  • 81
    CARBON POSITIVE HOUSE بررسی یک مدل پاک از خانه های پیش ساخته CPH یکی از ۱۰ پروژه ی ساختمانی می باشد که در رقابت راهکار های بین المللی توسعه ی سبز موسوم به سوستاینیا (Sustainia Award ) برگزیده شده است. این پروژه توسط شرکت استرالیایی آرچی باکس ( ArchiBlox )…